گاز آرگون چیست؟
گاز آرگون با نماد Ar و عدد اتمی ۱۸ در جدول تناوبی، یکی از عناصر گروه ۱۸ (گازهای نجیب) است. به دلیل خاصیت بیاثری شیمیایی، آرگون بهطور طبیعی ترکیبی ایجاد نمیکند. این گاز بیبو و بیرنگ حدود ۱٪ از اتمسفر زمین را تشکیل میدهد که عمدتاً به شکل آرگون-۴۰ موجود است؛ این ایزوتوپ از واپاشی پتاسیم-۴۰ تحت تأثیر پرتوهای کیهانی به وجود میآید. وقتی آرگون در معرض ولتاژ بالا قرار میگیرد، به رنگ آبی روشن درمیآید.
آرگون، بهعنوان سومین گاز بیاثر در جدول تناوبی، از طریق تجزیه هوای مایع جدا میشود. این گاز در بسیاری از صنایع به دلیل خواص منحصربهفردش مورد استفاده قرار میگیرد. در حالی که در اتمسفر زمین، تنها ۰.۹۴٪ آرگون وجود دارد، در کیهان، آرگون-۳۶ بهمراتب فراوانتر است، زیرا از فرآیندهای هستهای در ابرنواخترها تولید میشود.
نام آرگون از واژهای یونانی به معنای “تنبل” یا “غیرفعال” گرفته شده که به دلیل عدم فعالیت شیمیایی آن است. برای استفاده صنعتی، آرگون را از طریق تقطیر جزءبهجزء از هوای مایع استخراج میکنند.
این گاز به دلیل ویژگیهای بیاثر بودن، در صنایع مختلفی کاربرد دارد. آرگون در تولید نورهای رنگارنگ، صنایع جوشکاری، طیفبینی، و تولید تیتانیوم مورد استفاده قرار میگیرد. انحلالپذیری آن در آب تقریباً مشابه اکسیژن است و در تمام دماها بیرنگ، بیبو، غیرقابل اشتعال و غیرسمی است. آرگون در شرایط معمول هیچ واکنش شیمیایی انجام نمیدهد و هیچ ترکیب شیمیایی پایداری در دمای اتاق ایجاد نمیکند.
به دلیل بیاثری شیمیایی، آرگون در فرآیندهای مختلفی همچون جوشکاری، برش، حریقنشانی و پرتوزایی بهعنوان گاز محافظ استفاده میشود. این گاز همچنین در صنایع فلزات، ساختوساز، الکترونیک و پزشکی نیز کاربرد دارد.
در صنایع الکترونیکی، آرگون بهعنوان گاز حامی در فرآیندهای لیتوگرافی و پاشش فلزات برای تولید تراشههای الکترونیکی استفاده میشود. در پزشکی نیز بهعنوان گاز خنککننده در جراحیهای لیزری و درمان بیماریهای پوستی به کار میرود.
در مجموع، آرگون به دلیل خواص ویژه خود، نقش مهمی در صنایع و فرآیندهای تحقیقاتی دارد.
